Ngày Đất ngập nước thế giới (02/02) hằng năm là sự kiện toàn cầu nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi hành động bảo vệ các hệ sinh thái đất ngập nước - tài nguyên thiên nhiên quý giá, có vai trò thiết yếu đối với môi trường, sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững.
Năm 2026, Ban thư ký Công ước Ramsar lựa chọn chủ đề “Đất ngập nước và tri thức truyền thống; tôn vinh di sản văn hóa”, nhấn mạnh mối liên hệ giữa đất ngập nước, văn hóa truyền thống và kiến thức bản địa trong quản lý, bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên này.
Đặc khu Cát Hải là vùng đất có hệ sinh thái đất ngập nước phong phú, bao gồm rừng ngập mặn ven biển, đầm phá, bãi triều và các vùng cửa sông. Các hệ sinh thái này không chỉ là “lá phổi xanh”, điều hòa khí hậu, phòng chống thiên tai, giữ gìn đa dạng sinh học mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, phong tục, tập quán của người dân địa phương từ nhiều đời nay. Tuy nhiên trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, các vùng ngập nước này đang đứng trước những mối đe dọa nghiêm trọng. Ô nhiễm từ rác thải nhựa, lạm dụng hóa chất trong nuôi trồng thủy sản, phát triển các khu công nghiệp, cảng làm thay đổi dòng chảy, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đang làm thu hẹp diện tích các “túi lọc tự nhiên”. Khi đất ngập nước suy thoái sẽ mất đi tấm lá chắn ngăn mặn, mất đi nguồn lợi thủy hải sản và đối mặt với nguy cơ lũ lụt cao.
Rừng ngập nước trên địa bàn đặc khu Cát Hải hiện có 519,68 ha, tập trung tại các xã Phù Long, Gia Luận, Xuân Đám (cũ). Trong những năm qua Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Kiểm lâm đã quan tâm chỉ đạo sát sao trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, đặc biệt là diện tích rừng ngập mặn vì rừng ngập mặn có tính đa dạng sinh học cao, chức năng chắn sóng, lấn biển, hộ đê, là nơi trú ngụ các loài thủy sản góp phần phát triển kinh tế xã hội…
Để hưởng ứng ngày đất ngập nước năm 2026. Chúng ta cần phải thực hiện và làm những việc làm thiết thực mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện.
Thứ nhất: Thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Nói “Không” với rác thải nhựa tại nguồn, tuyệt đối không vứt túi nilon, chai nhựa xuống sông, kện mương, cửa biển. Rác thải nhựa mất hàng trăm năm để phân hủy và là “kẻ sát nhân) đối với các loài sinh vật thủy sinh, có thể quấn vào những gốc cây rừng ngập mặn làm chết cây rừng.
Thứ hai: Chuyển đổi mô hình sản xuất bền vững.
Nuôi trồng thủy sản sạch, các hộ dân đang canh tác nuôi trồng thủy sản tại các khu đầm có rừng ngập mặn cần hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc kháng sinh và hóa chất độc hại trong đầm nuôi. Việc xả thải trực tiếp nước nuôi chưa qua xử lý ra sông làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây rừng.
Thứ ba: Trở thành người giám sát cộng đồng
Lên tiếng trước các sai phạm, mỗi người dân cần là một “tai mắt” để kịp thời phát hiện và báo cáo với chính quyền địa phương, cơ quan chức năng các hành vi san lấp đất mặt nước, chặt phá rừng ngập mặn; ngăn dòng, đắp đập làm chết cây rừng; khai thác cát làm sạt lở đất, sạt lở rừng…
Tham gia tích cực các đợt trồng rừng ngập mặn, các chiến dịch “Ngày Chủ nhật xanh” làm sạch bờ biển; tự trồng các loài cây ngập mặn (Mắm, Đước, Vẹt dù…) để bảo vệ môi trường, bảo vệ đê, chống sạt lở.
Các cơ quan chức năng tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra nhằm ngăn chặn và phát hiện sớm các vụ việc vi phạm về lĩnh vực lâm nghiệp.
Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về bảo vệ rừng, góp phần vào công tác bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ Khu dự trữ sinh quyển, Di sản thiên nhiên thế giới Vinh Hạ Long - Cát Bà.